A A A
Ta strona używa cookie. Informacje o tym w jakich celach pliki cookie są używane znajdziesz w Polityce Prywatności.
W przeglądarce internetowej możesz określić warunki przechowywania i dostępu do cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.  
Zamknij

Ustawa o pożytku

Zarówno stowarzyszenia, jak i fundacje podlegają ustawie z 24 kwietnia 2003 o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w skrócie określanej jako „ustawa o pożytku”. Zapisy tego aktu normują podstawowe zasady działalności organizacji pozarządowych.

Ważne zapisy ustawy to m.in.:

  • Definicja organizacji pozarządowej - definicja ta wskazuje, iż organizacjami pozarządowymi są: niebędące jednostkami sektora finansów publicznych, w rozumieniu ustawy o finansach publicznych i nie działające w celu osiągnięcia zysku, osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, w tym fundacje i stowarzyszenia.
  • Definicja działalności pożytku publicznego. Jest to działalność społecznie użyteczna, prowadzona przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych określonych w ustawie.
  • Katalog 33 zadań publicznych (tzw. sfer pożytku publicznego), których realizację samorządy mogą przekazywać organizacjom pozarządowym.
  • Wskazanie na obowiązek współpracy administracji publicznej w zakresie tych zadań publicznych z organizacjami pozarządowymi w różnych formach, w tym zlecania zadań (głównie poprzez konkursy dotacyjne) oraz konsultacje aktów prawnych, a także możliwość udzielania pożyczek, poręczeń i gwarancji organizacjom pozarządowym.
  • Ustawa nakłada obowiązek uchwalania programu współpracy między samorządem a organizacjami pozarządowymi, w którym opisane są lokalne zasady współpracy.
  • Nakłada obowiązek rachunkowego wyodrębnienia działalności odpłatnej i nieodpłatnej pożytku publicznego.

  • Działalność nieodpłatna pożytku publicznego, to taka działalność w której za świadczone usługi organizacja nie pobiera jakiegokolwiek wynagrodzenia.
  • Działalność odpłatna, to taka gdy organizacja pożytku publicznego za świadczone usługi pobiera wynagrodzenie (do wysokości bezpośrednich kosztów tej działalności. W przypadku gdy wynagrodzenia są wyższe, działalność ta staje się działalnością gospodarczą).
  • Określenie warunków, których niespełnienie sprawia, że działalność odpłatna staje się działalnością gospodarczą.
  • Wprowadzenie mechanizmu inicjatywy lokalnej - Inicjatywa lokalna to nowa forma realizacji zadań publicznych przez administrację samorządową we współpracy z mieszkańcami. Wprowadzona do Ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie w 2010 roku (art. 2 pkt. 4). Obywatele, którzy uznają, że na terenie zamieszkiwanej przez nich jednostki samorządu konieczna jest określona inwestycja lub działania, występują z wnioskiem w tej sprawie do organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego. Z wnioskiem takim mieszkańcy mogą wystąpić jako grupa nieformalna lub za pośrednictwem lokalnej organizacji pozarządowej.
  • Wprowadzenie pojęcia organizacji pożytku publicznego (OPP), określenie jej obowiązków i przywilejów.

Organizacją pożytku publicznego może być organizacja pozarządowa, stowarzyszenie jednostek samorządu terytorialnego lub podmiot działający na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania jeżeli m.in .:

  • prowadzi działalność na rzecz ogółu społeczności lub określonej grupy wyodrębnionej ze względu na szczególnie trudną sytuację życiową lub materialną w stosunku do społeczeństwa;
  • nie prowadzi działalności gospodarczej albo prowadzi ją w rozmiarach służących realizacji celów statutowych;
  • cały dochód przeznacza na działalność pożytku publicznego;
  • posiada statutowy kolegialny organ kontroli lub nadzoru, odrębny od organu zarządzającego, który mu nie podlega w zakresie wykonywania kontroli wewnętrznej lub nadzoru;
  • posiada statut, w którym przewidziane są ograniczenia dotyczące wykorzystywania majątku organizacji oraz dokonywania zakupów od podmiotów związanych z członkami organizacji;
  • podlega wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego;
  • sporządza roczne sprawozdanie merytoryczne ze swojej działalności oraz podaje je do publicznej wiadomości;
  • sporządza i ogłasza roczne sprawozdanie finansowe także wówczas, gdy obowiązek jego sporządzenia oraz ogłoszenia nie wynika z przepisów o rachunkowości;
  • przekazuje wyżej wymienione sprawozdania ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego.

Przywileje organizacji pożytku publicznego:

  • użytkowanie nieruchomości na preferencyjnych warunkach,
  • prawo do otrzymywania 1-proc. podatku dochodowego od osób fizycznych,
  • zwolnienie od: podatku dochodowego od osób prawnych, podatku od nieruchomości, opłat od czynności cywilnoprawnych (np. umów), opłat skarbowych i sądowych w odniesieniu do prowadzonej działalności pożytku publicznego,
  • możliwość nieodpłatnego informowania o prowadzonej działalności poprzez jednostki publicznej radiofonii i telewizji,
  • korzystanie z pracy poborowych skierowanych do odbycia służby zastępczej.

Obowiązki organizacji pożytku publicznego:

  • Organizacja pożytku publicznego ma obowiązek sporządzenia i ogłoszenia sprawozdania z działalności. Roczne sprawozdanie z działalności organizacji składa się ze sprawozdania merytorycznego i ze sprawozdania finansowego.
  • Opisanie funkcjonowania rad działalności pożytku publicznego (na poziomie gminy, powiatu, województwa oraz kraju) - ciała konsultacyjnego, w którym uczestniczą organizacje pozarządowe oraz przedstawiciele administracji publicznej.
  • Wprowadzenie pojęcia wolontariusza, czyli osoby, która bezpłatnie wykonuje „pracę” (która nie jest „pracą” w sensie prawnym; w ustawie określonej słowem „świadczenia”) dla organizacji pozarządowej lub administracji publicznej, zgodnie z określonymi zasadami, a także wyjaśnienie, że członek stowarzyszenia, wykonujący społecznie swe działania, również jest wolontariuszem.

 

Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie: http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030960873 (stan na dzień 07.01.2014)